ĐỈNH CAO CỦA THIÊN CHÚA GIÁO
Giáo hội [Công giáo] ở thế kỷ VI thấy châu Âu là một đám đông man dân hỗn tạp di trú, một mớ ngôn ngữ và tín điều đủ loại, một cảnh hỗn mang của những luật bất thành văn và thay đổi thất thường. Nó đem lại cho châu Âu một bộ quy tắc đạo đức dựa trên những phê chuẩn từ đấng siêu nhiên đủ mạnh để kiềm chế các xung lực phản xã hội của những con người ưa bạo lực; nó tạo lập những chốn quy ẩn tu hành cho nam giới, nữ giới, và các bản thảo kinh điển; nó cai quản châu Âu với các tòa án của giám mục, giáo dục dân chúng với các trường phổ thông và đại học, và hướng các vị vua trần thế tới trách nhiệm đạo đức và nhiệm vụ giữ hòa bình. Nó thắp sáng cuộc sống của đàn chiên của mình bằng thơ, kịch, và ca khúc, đồng thời gợi cảm hứng cho họ tạo nên những tác phẩm nghệ thuật cao quý nhất trong lịch sử.
WILL DURANT
